Priorytet V Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych I

DZIAŁANIE 5.1 : WSPIERANIE KOMPLEKSOWYCH PROJEKTÓW Z ZAKRESU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH (EKOSYSTEMÓW) NA OBSZARACH CHRONIONYCH ORAZ ZACHOWANIE RÓŻNORODNOŚCI GATUNKOWEJ

Cel Działania
Przywracanie właściwego stanu siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) i ostoi gatunków na obszarach chronionych wraz zachowaniem zagrożonych wyginięciem gatunków oraz różnorodności genetycznej roślin, zwierząt i grzybów.

Opis Działania
Kompleksowe projekty obejmować będą działania służące bezpośrednio ochronie wartości przyrodniczych siedlisk zagrożonych w skali kraju i Europy, polegające na przywracaniu lub odtworzeniu ich właściwego stanu, przywracaniu właściwego składu gatunkowego drzewostanów oraz na wykupie gruntów dla celów ochrony przyrody. Ponieważ największe niekorzystne przekształcenia i potrzeby działań ochronnych wykazują siedliska nieleśne i wodne, w zakresie tego działania duży nacisk został położony na projekty mające na celu odtwarzanie i kształtowanie warunków dla trwałego zachowania tych siedlisk, w tym zwłaszcza zbiorników wodnych, mokradeł, torfowisk, wrzosowisk i innych siedlisk zaliczanych do nieużytków lub marginalnych użytków rolniczych. W zakresie ekosystemów leśnych prowadzona będzie przebudowa struktury gatunkowej drzewostanów polegająca na doborze drzew zgodnych z ich naturalnym siedliskiem przyrodniczym. Wprowadzanie rodzimych gatunków drzew właściwych dla naturalnych zbiorowisk roślinnych powinna przebiegać z równoczesnym usuwaniem inwazyjnych gatunków obcego pochodzenia geograficznego. W ramach działania będą realizowane również inwestycje związane z udostępnianiem i promocją obszarów chronionych np.: wyznaczanie szlaków turystycznych, budowa ścieżek przyrodniczych na obszarach chronionych oraz innych form małej infrastruktury (zadaszenia, punkty widokowe, parkingi, ścieżki rowerowe, itp.), które zabezpieczą przed nadmierną presją turystów na obszary cenne przyrodniczo. Wdrażane będą także projekty obejmujące kompleksowe programy ochrony gatunków zagrożonych wyginięciem, które będą uwzględniać kształtowanie ostoi tych gatunków, zachowanie ich pul genowych in situ i ex situ, restytucję i reintrodukcję90 oraz budowę infrastruktury niezbędnej do realizacji tych programów. Ponadto działanie to będzie miało na celu wybudowanie obiektów niezbędnych do przetrzymywania gatunków z konwencji „CITES” zatrzymywanych na granicy, rozbudowa i modernizacja ogrodów zoologicznych i botanicznych, budowa i organizacja ośrodków rehabilitacji zwierząt rzadkich gatunków.

Rodzaje projektów:

• odbudowa zdegradowanych siedlisk nieleśnych i wodnych,
• przebudowa drzewostanów w sposób zgodny z typem siedliska,
• usuwanie gatunków inwazyjnych,
• kształtowanie strefy ekotonów na granicy siedlisk leśnych i nieleśnych,
• usuwanie nalotu roślinności drzewiastej i krzewiastej na siedliskach nieleśnych,
• przywracanie właściwych stosunków wodnych siedlisk wodno-błotnych,
• wykup gruntów kluczowych dla ochrony przyrody i ich renaturalizacja,
• budowa lub modernizacja małej infrastruktury służącej udostępnianiu dla turystów obszarów chronionych, w tym budowa ścieżek dydaktycznych, ścieżek rowerowych, szlaków, parkingów, punktów widokowych, wież widokowych, zadaszeń, itp.,
• ochrona ex situ gatunków o zagrożonych pulach genowych,
• ochrona in situ gatunków chronionych,
• reintrodukcja gatunków,
• budowa centrów przetrzymywania gatunków CITES i ośrodków rehabilitacji zwierząt,
• budowa lub rozbudowa obiektów dla zwierząt i roślin w ogrodach zoologicznych lub w ogrodach botanicznych w ramach krajowych programów ochrony gatunków,
• realizacja programów ochrony puli genowej krajowych gatunków drzew leśnych, selekcji i testowania potomstwa,
• przygotowanie studium wykonalności oraz dokumentacji technicznej dla projektów tego priorytetu.

• parki narodowe,
• nadleśnictwa lub ich grupy,
• organizacje pozarządowe,
• jednostki rządowe, samorządowe oraz podmioty sprawujące nadzór lub zarządzające ochroną obszarów chronionych,
• wojewoda,
• ogrody botaniczne,
• ogrody zoologiczne,
• instytucje naukowe,
• Urzędy Morskie,
• inne podmioty sprawujące nadzór lub zarządzające ochroną obszarów chronionych.